Giải mã Sinh viên – Thế hệ của làn sóng tiêu dùng mới

Trong bối cảnh kinh tế – xã hội và công nghệ phát triển mạnh mẽ, sinh viên Việt Nam đang dần khẳng định vai trò là một lực lượng tiêu dùng mới đầy tiềm năng. Không còn thụ động và phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình, sinh viên ngày nay thể hiện sự độc lập trong tư duy tài chính, linh hoạt trong lối sống và ngày càng chủ động hơn trong các quyết định chi tiêu.

Nhằm phác họa bức tranh toàn cảnh về hành vi và xu hướng tiêu dùng của nhóm đối tượng này, Cốc Cốc Research đã thực hiện “Students Behavior Report 2025”. Báo cáo được xây dựng dựa trên dữ liệu tìm kiếm của hơn 30,2 triệu người dùng Cốc Cốc, kết hợp cùng khảo sát trực tuyến 842 sinh viên trên toàn quốc.

Hơn 1/3 đáp viên đang tự lập tài chính thông qua việc làm thêm hoặc học bổng

Kết quả nghiên cứu cho thấy, sinh viên ngày càng tự chủ về tài chính dù 58% được khảo sát vẫn nhận hỗ trợ tài chính từ gia đình, đã có hơn 1/3 người trẻ trong độ tuổi Đại học đang tự lập thông qua việc làm thêm hoặc học bổng. Cụ thể, 26% đáp viên coi làm thêm là nguồn thu nhập chính, trong khi 11% xem học bổng là trụ cột tài chính hàng tháng.

Quan điểm sinh viên hiện nay ngày càng tự chủ về tài chính được củng cố khi ghi nhận đến 56% đang đi làm thêm, với các công việc phổ biến như gia sư/trợ giảng (19%), thực tập (17%) và các công việc bán thời gian linh hoạt như bán hàng, phục vụ (15%). Nhóm công việc này mang lại mức thu nhập phổ biến từ 1-3 triệu/tháng.

Đáng chú ý, tỷ lệ làm thêm tăng dần theo từng năm học, đạt 72% ở nhóm sinh viên năm 5 trở lên, cho thấy việc đi làm sớm đang trở thành lựa chọn phổ biến, thay vì chỉ xuất hiện ở giai đoạn cận tốt nghiệp.

Hơn 1/3 đáp viên đang tự lập tài chính thông qua việc làm thêm hoặc nhận học bổng. Nguồn: Cốc Cốc

Chi tiêu thận trọng nhưng không ngừng dịch chuyển số

Về tiêu dùng, khoảng 80% sinh viên chi tiêu dưới 5 triệu đồng/tháng (không tính học phí), trong đó phần lớn ngân sách dành cho các nhu cầu thiết yếu như tiền nhà, sinh hoạt phí và ăn uống. Điện nước (39%) và nấu ăn (35%) là hai khoản chi lớn nhất, phản ánh xu hướng ưu tiên ổn định và tiết kiệm.

Tuy nhiên, việc chi tiêu không hoàn toàn mang tính “thắt chặt”. Tỷ lệ chi cho ăn ngoài (34%) và đặt đồ ăn mang về (29%) vẫn ở mức cao, cho thấy sinh viên đang tìm cách cân bằng giữa tiết kiệm chi phí và sự tiện lợi trong sinh hoạt, đồng thời đáp ứng nhu cầu giao lưu và nhịp sống nhanh.

Đáng chú ý, thương mại điện tử nội địa giữ vai trò trung tâm trong hành vi mua sắm của sinh viên. Shopee (64%) và TikTok Shop (43%) là hai nền tảng được sử dụng phổ biến nhất, phản ánh xu hướng mua sắm số hóa ngày càng rõ nét. Tuy vậy, 40% sinh viên vẫn duy trì thói quen mua sắm trực tiếp để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu hàng ngày.

Khoảng 80% sinh viên chi tiêu dưới 5 triệu đồng/tháng (không tính học phí). Nguồn: Cốc Cốc

Định hướng nghề nghiệp đa dạng, đề cao sự ổn định và phát triển

Sinh viên hiện nay đang có định hướng nghề nghiệp ngày càng đa dạng, phản ánh sự thay đổi về quan niệm trong công việc và sự nghiệp trong bối cảnh thị trường đầy biến động. Sinh viên ưu tiên làm việc tại đơn vị nhà nước (22%) và các tập đoàn lớn, đa quốc gia (18%), song song đó hình thức làm việc linh hoạt như freelance hay remote (15%) cũng đang dần được đón nhận, cho thấy sinh viên đang ngày càng cởi mở hơn với những mô hình làm việc mới.

Trong quá trình tìm việc, thu nhập và sự ổn định vẫn là yếu tố được ưu tiên hàng đầu, song cơ hội phát triển và làm đúng ngành nghề/đam mê ngày càng được chú trọng, đặc biệt ở nhóm sinh viên những năm cuối.

Giải trí số và mạng xã hội giữ vai trò chủ đạo

Về đời sống giải trí và truyền thông, sinh viên thể hiện sự am hiểu công nghệ và gắn bó chặt chẽ với các nền tảng số. Chơi game, lướt mạng xã hội và nghe nhạc là những hoạt động phổ biến nhất trong thời gian rảnh. Facebook tiếp tục dẫn đầu các nền tảng được sử dụng thường xuyên, theo sau là TikTok và YouTube.

Nhìn chung, sinh viên Việt Nam đang từng bước hình thành chân dung thế hệ tiêu dùng tự chủ, thận trọng nhưng số hóa mạnh mẽ. Họ ưu tiên chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu, đề cao tính tiện lợi và trải nghiệm số, đồng thời có tư duy rõ ràng về tài chính và sự nghiệp tương lai.

Đối với các thương hiệu, đây là nhóm đối tượng tiềm năng đòi hỏi chiến lược tiếp cận linh hoạt, nội dung phù hợp và sự hiện diện mạnh mẽ trên các nền tảng số, đặc biệt là video và mạng xã hội – nơi sinh viên tương tác, tìm kiếm thông tin và đưa ra quyết định tiêu dùng.